در پیشینه­ی فرهنگی ایرانیان و در سنت دینی مسلمانان آموزگاران از جایگاه ویژه­ای برخوردارند. بر اساس نظرسنجی­هایی که در چند سال گذشته از شهروندان به عمل آمده است معلمان یکی از اقشار اجتماعی هستند که بیشترین میزان اعتماد اجتماعی را به خود جلب کرده­اند. به رغم این همه احترام و شانی که آموزگاران در فرهنگ و سنت ایرانی و اسلامی دارند، متأسفانه از نظر معیشتی از جایگاه شایسته­ای برخوردار نبوده و نیستند. در همه­ی دوران­ها و زمان­ها هستند کسانی که تلاش می­نمایند تا با برپا کردن مؤسسات و اماکنی بتوانند اندکی از عقب­ماندگی­های معیشتی و مالی این قشرتلاش­گر و اثرگذار را جبران نمایند.

     بیش از 30 سال است که شرکت­های تعاونی مصرف فرهنگیان با هدف خدمت­رسانی به فرهنگیان بنیان­گذاری شده­اند. «شرکت­های تعاونی مصرف شرکت­هایی هستند که دارای دو هدف می­باشند یکی از اهداف آن­ها فروش اجناس لازم برای مصرف زندگی و دیگری تقسیم سود و زیان میان شرکاء است» (1)

با توجه به اهداف فوق به بررسی عملکرد این شرکت می­پردازیم.

     شرکت تعاونی مصرف فرهنگیان در اکثر شهرستان­ها دارای شعبه می­باشد. در شهر تهران این شرکت بیش از 20 شعبه دارد. شعبه­های شرکت تعاونی مصرف فرهنگیان در شهر تهران در محل­های پر تردد و با دسترسی آسان قرار گرفته است و دفتر مرکزی این شرکت در میدام امام خمینی است. با وجود زیاد بودن تعداد شعبه­های این شرکت در شهر تهران و دسترسی آسان به آنها به دلایل متعدد فروشگاه­های این شرکت از استقبال فرهنگیان برخوردار نبوده است.

     تفاوت نداشتن قیمت اجناس این فروشگاه­ها برای فرهنگیان با سایر فروشگاه­ها و در برخی موارد بالاتر بودن قیمت برخی از اجناس نسبت به سایر فروشگاه­ها، برخوردار نبودن از تنوع کالا، به روز نبودن کالاها، ندادن سرویس­های مدرن و روزآمد، نداشتن جلوه­ها و زیبایی­های ظاهری و ... از دلایل عدم رویکرد بسیاری از فرهنگیان به این فروشگاه­ها است.

توزیع سود یا زیان   

     بر اساس گزارش هیأت مدیره شرکت در مجمع عمومی عادی سال 87 در تاریخ 24/5/87 ، این شرکت دارای 169792 عضو است که هر فرد به طور میانگین سهمی معادل  329/13 تومان می­باشد و سرمایه­ی این شرکت با توجه به حق عضویت به بیش از 2 میلیارد تومان می­رسد.

     این سرمایه به علاوه­ی دارایی­های ثابت شرکت که بالغ بر 28 میلیارد تومان می­شود این انتظار را پدید می­آورد که شرکت سود قابل توجهی را نصیب اعضاء نماید.

     اما شرکت تعاونی مصرف فرهنگیان در پایان سال 86 تنها 18 میلیون تومان سود نصیب اعضاء نموده است. با یک حساب سرانگشتی می­توان پی برد که سهم هر عضو از این سود مبلغی حدود 100 تومان بوده است!!!   

     پرسش این است که چرا با این همه شعبه در مناطق بسیار خوب شهر تهران و دارا بودن سرمایه­ی قابل توجه، این شرکت چنین عملکردی داشته است؟

     نگاهی به تراز مالی سال 86 نشان می­دهد که تعاونی مصرف فرهنگیان تهران بیش از یک میلیارد و چهارصد میلیون تومان در سال 86 پرداخت حقوق داشته است. همچنین در ترازنامه­ی این شرکت آمده که در سال 86 مبلغی معادل ده میلیارد تومان وام کم­بهره دریافت نموده است.

     عملکرد مالی فوق به خوبی بیانگر این واقعیت است که این شرکت از مدیریت ناکارآمد و بدون طرح و برنامه رنج می­برد. این عملکرد سبب شده است تا اعضاء شرکت در مجمع عمومی عادی مورخ 24/5/87 به گزارش هیأت مدیره و تراز مالی رأی منفی دهند.    

مدیران غیر قانونی

     مجمع عمومی عادی نوبت دوم شرکت تعاونی مصرف فرهنگیان رأس ساعت 9 صبح روز پنج­شنبه 24/5/87 در محل تالار اجتماعات دکتر علی شریعتی منطقه 16 آموزش و پرورش تهران با حضور اعضاء و نماینده­ی قانونی وزارت تعاون برگزار گردید.

دستور این جلسه به قرار زیر بود:

1- استماع گزارش عملکرد سال 86 هیأت مدیره و بازرس

پس از استماع گزارش هیأت مدیره بر اساس اختیارات مجمع عمومی عادی این مجمع به این گزارش رأی منفی داد.

2- اتخاذ تصمیم در خصوص صورت مالی و سود و زیان شرکت در سال 86

پس از ارائه­ی تراز مالی به مجمع عمومی عادی، اعضاء به این گزارش نیز رأی منفی دادند و اعلام گردید که این گزارش و صورت حساب­های مالی شرکت جهت بررسی دقیق باید به سازمان حسابرسی سپرده شود تا در ارتباط با صورت­حساب­های مالی و دفاتر آن بررسی دقیق به عمل آید.

3- تصویب بودجه­ی سال 87 و گزارش تغییرات سرمایه و تعیین خط مشی آتی

4- انتخاب هیأت مدیره برای سه سال

5- انتخاب یک نفر بازرس برای یک سال مالی   

     لیست کاندیداهای نامزد شده برای هیأت مدیره شرکت حکایت از آن دارد که مدیران رده بالا و میانی وزارت آموزش و پرورش علاقه­ی وافری به مدیریت در این شرکت دارند. نامزدی رئیس سازمان آموزش و پرورش شهر تهران، معاون ایشان و ... در این انتخابات توجه­ی جدی آنان به مدیریت در این شرکت را نشان می­دهد!!!

     از ابتدای برگزاری مجمع گزارش­های متعددی از بروز انواع تقلب و تخلف برای رأی آوری عده­ای خاص در انتخابات گزارش می­شود. به رغم تأکید اساس­نامه شرکت که هر عضو تنها می­تواند دارای سه برگه رأی (خود و وکالت دو عضو دیگر) باشد، موارد متعددی مشاهده شد که برخی از اعضا شناخته شده دارای چندین برگه رأی و در مواردی بیش از 10 برگ رأی بودند.

     با هوشیاری و اگاهی اعضاء و هیأت رئیسه مجمع موارد تقلب و تخلف بررسی و در انتها با توجه به تخلف­ها و تقلب­های زیاد و درخواست اعضاء مجمع برای ابطال انتخابات، که اسناد آن موجود است، انتخابات باطل گردید.

     بر اساس قانون تعاونی­ها که صراحت دارد حداکثر 2 ماه پس از پایان هر سال مالی و قبل از پایان دوره­ی خدمت هیأت مدیره یا بازرسان باید مجمع عمومی عادی که یکی از دستورهای آن انجام انتخابات است برگزار شود، و با دستور نماینده­ی وزارت تعاون که در جلسه حضور داشته است حداکثر 2 ماه پس از آن جلسه می­بایست هیأت مدیره شرکت نسبت به برگزاری مجمع عمومی و انتخاب هیأت مدیره جدید اقدام می­نمود.

     اما متأسفانه تا کنون در این راستا هیچ اقدامی صورت نگرفته است. لذا از آن­جائیکه در مجمع عمومی عادی گزارش مالی و تراز آن با رأی منفی اعضاء مواجه شده است و انتخابات هیأت مدیره با خواست اعضاء و هیأت رئیسه مجمع ابطال گردیده است ادامه­ی مدیریت مدیران قبلی غیر قانونی قلمداد می­شود.

     از مدیران ارشد آموزش و پرورش و وزارت تعاون که مسئول نظارت بر امور تعاونی­ها می­باشند انتظار می­رود با برگزاری هر چه سریعتر مجمع عمومی تعاونی به این روند غیر قانونی خاتمه دهند تا شبهه خیانت به جای خدمت به فرهنگیان و انتفاع از مدیریت بر این شرکت و شرکت­های مشابه از آنان رفع گردد.    

 

(1) قانون فعالیت، تشکیل تعاونی­ها، معاونت توسعه و ترویج تعاونی­های وزارت تعاون – چاپ 1384